نویسنده موضوع: متن کامل تفسیر سوره قاف از وبلاگ tafsir114  (دفعات بازدید: 3131 بار)

آفلاین حسینی

  • ناظر
  • Jr. Member
  • *****
  • ارسال: 68
یا حق

فایل ورد کامل تفسیر سوره قاف از وبلاگ tafsir114 
« آخرين ويرايش: مارس 06, 2014, 10:00:21 am توسط admin »

آفلاین محمد مهدی 121

  • ناظر
  • Hero Member
  • *****
  • ارسال: 600
پاسخ : متن کامل تفسیر سوره قاف از وبلاگ tafsir114
« پاسخ #1 : مارس 13, 2014, 08:03:30 pm »
***تفسیر سوره مبارکه قاف (1)***

--------------------------------------------------------------------------------

جلسه اول1/3/90

مقدمات:
چرا از سوره ق؟
تفسیر ان شاء الله از ابتدای سوره ق شروع خواهد شد. اینکه چرا از سوره ق (که سوره 50ام است و عدد عقد است!)؟ دلیل اصلیش یک حال طلبگی است. اما بطور کلی این نکته هم مطرح است که اوائل تفاسیر و آیات مفصلات قبل، معمولاً مفسرین راجع به آن مفصل صحبت می­کنند ولی از اینجا به بعد که می­رسد تفسیرها مختصر می­شود و از مباحث مربوط به آن زودتر رد می­شوند و آن تفصیلی را که اوائل داشتند شاید نباشد و یک حالی پیدا می­کند که به نظر می­رسد بیشتر نیاز به بحث و مرور دارد. به این خاطر که (به اندازه­ای که ما اطلاع داریم) کمتر راجع به آن بحث شده است. لذا اگر چه ابتدائاً تصمیم این بود که از اول سوره مبارکه ملک (دو جزء آخر) شروع کنیم ولی با ملاحظه این نکته و شواهد دیگر که دیدیم سوره حجرات که تمام می­شود، سوره مبارکه ق که شروع می­شود کأنه یک لسان و یک نظم خاصی است تا آخر قرآن کریم بنا گذاشتیم از این سوره مبارکه شروع کنیم.
بحث روایی به عنوان مقدمه و مروری بر تفسیر آشیخ محمد حسین اصفهانی:
قبل از اینکه تفسیر از آنجا شروع شود با توجه به اینکه راجع به بحث تفسیری یک نکات کلی از لسان خود معصومین هست که خیلی راه­گشاست یک روایتی را به عنوان مقدمه مباحثه به اندازه فهم قاصر خودمان رویش مرور می­کنیم.
یکی از تفاسیر بسیار خوب تفسیر آشیخ محمد حسین اصفهانی (پسر بزرگ آشیخ محمد باقر که ایشان هم پسر بزرگ آشیخ محمد تقی صاحب هدایة المسترشدین) است که البته خود ایشان اسمش را نگذاشتند مجد البیان و بین مشایخ نجف هم چون ایشان خیلی بزرگوار بوده معروف بوده به آشیخ محمد حسین صاحب تفسیر و تفسیرش هم اسم نداشته است و 20 آیه هم بیشتر نرسیدند تفسیر کنند ولی این نحوه­ای که انتخاب کردند خیلی زیباست. وارد می­شوند و روایات را می­آورند و در مورد لغات آن بحث می­کنند و خود آن بزرگوار هم که از اعجوبه­های زمان بودند.
در خطبه کتاب جالب است که آورده­اند که: بسم الله الرحمن الرحیم رب یسر بحق م ع ف ح ح. این رسم مرحوم آشیخ محمد حسین بوده و در پاورقی هم آورده­اند که: هذه الفقرة التی کتبها المؤلف – قدس سره – مع البسملة فی صدر کل صفحة من تفسیره. هر صفحه­ای را که برمی­داشتند بنویسند بالایش این را می­نوشتند که معلوم است منظورشان.
در مورد اختصاراتی اینچنین و از جمله ص برای صلی الله علیه و آله وسلم و یا ع برای علیه السلام قصد نویسنده و خصوصیاتش دخالت دارد. فی حد نفسه چیزی را برای چیزی اشاره قرار دادن یک امر بدی نیست و بلکه خود خدای متعال در قرآن کریم از این اشارات استفاده می­کند: یک حرف می­فرماید اشاره به اسم خودش: ک یعنی انا الله الکافی. چرا یک کاف بگوئیم یعنی الکافی؟ این وقتی شیوه قرآن کریم باشد بلکه یکی از آن شیوه­هایی است که نه تنها مانعی ندارد بلکه فوائدی هم دارد. حال اگر در جایی آمدیم ص نوشتیم یا ع نوشتیم و یک حالت هتک احترام داشت، هتک حرام است به هر نحوی که باشد. اما اگر نه هتک نیست و شرایط شرایطی است که مانعی ندارد و هتک حساب نمی­شود نمی­توانیم تحت یک عنوان دیگر بگوئیم که ممنوع و محرم است. باید یک دلیل محکمی بر ممنوعیت یک کاری باشد و تا آنجا که می­دانیم دلیلی بر حرمت و ممنوعیت این کار یا حتی بلکه مرجوحیتش (مرجوحیت مطلقه و نه مرجوحیت در شرائط خاصه) نداریم.
شروع در بحث روائی:
در این تفسیر اولین روایتی که آورده­اند در مقدمه اولی (المقدمة الاولی: فی الوصیة بالتمسک بالقرآن) روایتی است که ما بنا داریم این چند جلسه اولی به عنوان مقدمه به آن بپردازیم: فرموده­اند: و عن محمد بن یعقوب – رحمه الله – فی الکافی و محمد بن مسعود العیاشی بإسنادیهما عن الصادق  عن ابیه عن آبائه – علیهم السلام – قال قال رسول الله  ایها الناس انکم فی دار هدنة و انتم علی ظهر سفر و السیر بکم سریع ... این روایت اولین روایتی است که ایشان آورده­اند و واقعاً از آن غرر روایات است و ولو روایات بعدی را هم نخوانیم و همان بحث را روی متن مجمع البیان ادامه بدهیم همین یک روایت بعضی از جملاتش را که منظور ماست رویش تأکید می­کنیم که بعدها خیلی با آنها کار داریم. گاهی در مباحثه بعض احتمالات که گفته می­شود سؤال مطرح می­شود که از کجا می­گوئی؟ این روایت را که خوانده باشیم می­گوئیم این عباراتی که در این روایت بود دارد راه نشان می­دهد.
مروری بر سند روایت:
این روایت در کافی شریف هست (در اصول کافی) بعد از کتاب الدعاء در کتاب فضل القرآن دومین روایت است. سندش را البته مرحوم مجلسی در مرآة العقول که شرح کافی است فرموده­اند ضعیف علی المشهور. خود مرحوم مجلسی محدثند و منظورشان از مشهور آن سنخ تقسیم رباعی که از ابن طاووس و علامه حلی از قرن هفتم به بعد رائج شده. فرموده­اند ضعیف علی المشهور به خاطر نوفلی و سکونی. اینکه فرمودند علی المشهور کأنه برمی­آید که خود ایشان قائل به ضعفش نیستند. این روایتی که خیلی عالی است فقط همین سند کافی نیست که از علی بن ابراهیم باشد از نوفلی عن السکونی بلکه نوادر راوندی سند را از طریق دیگری به امام کاظم  از پدرشان امام صادق  تا پیامبر خدا  برده­اند. پس این روایت اصل و خودش در جای دیگر هم هست با سند دیگر ولو یک کمی اختلاف نسخه هست بینش اما در نوادر راوندی این هست. سند هم مطابق همان اشعثیات است (قرب الاسناد و الاشعثیات) که محمد بن اشعث کوفی نقل می­کند از نوه اما کاظم ، محمد بن اسماعیل، و ایشان هم از پدرش اسماعیل بن موسی بن جعفر تا به پیامبر خدا می­رسد. اینجا در کافی سکونی خودش از امام صادق  نقل می­کند که امیر المؤمنین فرمودند که پیامبر خدا  یک خطبه­ای خواندند و در خطبه این را فرمودند. حدود 10 سطر است این روایت و خیلی عالی است. این روایت را برای یکی دو جمله­اش می­خوانیم و این یکی دو جمله راهگشای بحث­های بعدی است:
الكافي 2 598 كتاب فضل القرآن ..... ص : 596

2- عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ فِي دَارِ هُدْنَةٍ وَ أَنْتُمْ عَلَى ظَهْرِ سَفَرٍ وَ السَّيْرُ بِكُمْ سَرِيعٌ وَ قَدْ رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهَارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ يُبْلِيَانِ كُلَّ جَدِيدٍ وَ يُقَرِّبَانِ كُلَّ بَعِيدٍ وَ يَأْتِيَانِ بِكُلِّ مَوْعُودٍ فَأَعِدُّوا الْجَهَازَ لِبُعْدِ الْمَجَازِ قَالَ فَقَامَ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ [روایت خیلی قشنگ است شروعش و آن سؤال مقداد و ...]
معنای روایت:
حضرت شروع فرمودند که: أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ فِي دَارِ هُدْنَةٍ ای مردم شما فعلاً در دار هُدنه هستید وَ أَنْتُمْ عَلَى ظَهْرِ سَفَرٍ و بر پشت یک سفری و سیری سوار هستید وَ السَّيْرُ بِكُمْ سَرِيعٌ این سیر هم به این سرعت­های مختصر عادی معمولی نیست سریع است این سیر (13د 55ث) [اگر هم می­خواهید شاهدش را ببینید] وَ قَدْ رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهَارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ شب و روز را دیده­اید، ماه و خورشید را دیده­اید يُبْلِيَانِ كُلَّ جَدِيدٍ که هر چیز نو را با گردش خودشان با مرور زمان کهنه می­کنند وَ يُقَرِّبَانِ كُلَّ بَعِيدٍ چیزی را که می­گوئید هنوز خیلی مانده تا بیاید می­بینید رسید و این روز و شب آن را آوردند وَ يَأْتِيَانِ بِكُلِّ مَوْعُودٍ هر چیزی که وعده به شما دادند و می­گوئید کو تا فردا و حالا آن وعده چه وقت بشود می­بینید رسید وعده­ها فَأَعِدُّوا الْجَهَازَ لِبُعْدِ الْمَجَازِ پس زاد و توشه راه را آماده کنید برای یک سفر طولانی. امیر المؤمنین در این نقلی که امام نقل فرمودند از جدشان فرموده­اند که مقداد بن اسود – سلام الله علیه – (که مقداد خیلی شخصیت بالایی است) بلند شد (خود این بلند شدن یک چیزی بوده و ادب بوده) و عرض کرد یا رسول الله وَ مَا دَارُ الْهُدْنَةِ (جالب بودن اینجا این است که معلوم می­شود که فقط مثل من که خدمت شما نشسته­ام و به عبارت حضرت می­رسم که فرمودند ایها الناس انکم فی دار هدنة سؤال برایم می­شود که یعنی چه دار هدنه این معلوم می­شود که بزرگواری مثل مقداد هم که با لسان حضرت آشنا بود و انس داشت او هم این سؤال به ذهنش آمد و این باعث خوشحالی ماست که ایشان سؤال کرد و حضرت جواب بدهند و معلوم می­شود که خود واژه دار هدنه یک واژه خیلی ساده­ای نیست و همان زمان هم برای یک کسانی که با لسان عربی آشنا بوده­اند حالت ابهام داشته) لذا حضرت فرمودند قَالَ دَارُ بَلَاغٍ وَ انْقِطَاعٍ دار رسیدن و جدا شدن. دار هدنه را اینجوری معنا کردند. خیلی عبارات عجیبی است این روایت و بعدش هم که حضرت شروع می­کنند می­گویند حالا که اینطور است خلقت شما و دنیای شما و لازمه این سیر فتنه­هاست پس بدانید قدر قرآن را. فوری فرمودند: فَإِذَا الْتَبَسَتْ عَلَيْكُمُ الْفِتَنُ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ وقتی مشتبه شد بر شما فتنه­ها مثل پاره­های شب تاریک و همه تاریک در تاریک – آن نورٌ علی نور این ظلمات بعضها فوق بعض – اگر اینجوری شد فَعَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ بروید سراغ قرآن آنوقت بعد دلیلش را می­فرمایند فَإِنَّهُ شَافِعٌ مُشَفَّعٌ وَ مَاحِلٌ مُصَدَّقٌ وَ مَنْ جَعَلَهُ تا آخر عبارات که ما خیلی کار داریم. اصلاً این روایت را آشیخ محمد حسین هم که اینجا آورده­اند قشنگ توضیح داده­اند. مرحوم آشیخ محمد حسین اصفهانی رسم خیلی خوبی که دارند این است که هر روایتی را که در تفسیرشان می­آورند رد نمی­شوند و برمی­گردند یکی یکی کلماتش را معنا می­کنند. یعنی کتاب تفسیری است اما تفسیر روایات هم هست و هر روایتی که در ذیل آیه آمده را شما می­توانید به شیرینی بیان آشیخ محمد حسین تفسیر آن روایت را هم ببینید. لذا اگر این تفسیر را دارید (اگر هم ندارید از بازار تهیه کنید چون خیلی تفسیر خوبی است) می­توانید کلمات و خصوصیات و توضیحات این روایت شریف را در عبارت مرحوم اصفهانی ببینید.1
__________________
اللهم صل علی محمد وآ ل محمد وعجل فرجهم والعن من عاداهم
اللهم صل علی فاطمة وابیها وبعلها وبنیها والسر المستودع فیها ان تصلی علی محمد وآل محمد وان تفعل بی ما انت اهله ولا تفعل بی ما انا اهله یا اهل التقوی والمغفرة
قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم :عنوان صحیفة المؤمن حب علی بن ابی طالب علیه السلام
یا مرتضی علی مددی" وهوالعلی العظیم "1001 ,اللهم عجل لولیک الفرج
اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد وآل محمد وآخر تابع له علی ذلک اللهم العنهم جمیعا بعدد ما احاط به علمک وبعدد فضائل امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه السلام وبعدد رذائل اعدائه
اللهم العن قاتلی فاطمة الزهراء     

کلیدواژه ها: دانلود تفسیر سوره قاف